Protos var stofnað árið 1927 af hópi 11 vínbænda í Peñafiel, sem einblíndu á það að búa til bestu mögulegu vín, undir slagorðinu “ser primero” (að vera fyrstur). Nafnið Protos þýðir „fyrstur“ á grísku.
Protos varð fyrsti víngerðinn í Ribera del Duero-héraðinu og lagði grunninn að DO merkingunni sem stofnuð var 1982.
Í kringum 1970 byggði Protos neðanjarðargeymslu við Peñafiel-kastalann – yfir 2 km af göngum þar sem að þroskun vínanna fer fram.
Árið 2008 tók Protos í gagnið nýtt vínhús sem var hannað af enska arkitektinum Sir Richard Rogers ásamt Alonso Balaguer y Arquitectos Asociados. Byggingin er stórglæsileg, með bogadregnar þakgrindur sem minna á víntunnur.
Protos framleiðir rauðvín (Tempranillo / Tinta del País) og hvítvín (Verdejo) og rosé. Þrjár aðskildar víngerðir eru í Ribera (rauð), Rueda (hvít) og Cigales (rosé).
Árið 2025 var Protos valið „Besta vínhús í Spáni“ af lesendum National Geographic – fyrir gæði, sjálfbærni, nýsköpun og áreiðanleika.
Húsið er það mest sótta í Ribera del Duero með yfir 34.000 gesti á ári.